Google Search Console là công cụ miễn phí của chính Google, cho biết website của bạn đang được tìm thấy thế nào. Hầu hết chủ doanh nghiệp cài xong rồi không mở lại, vì màn hình nhiều số. Bài này rút lại còn ba việc, mỗi tháng làm một lần trong khoảng 20 phút, đủ để biết website có đang mang khách về hay đang bị Google bỏ qua. Bài gộp và cập nhật hai bài cũ của Digotech về lập chỉ mục và tối ưu nội dung bằng Search Console.
Trước hết: Google xử lý website của bạn theo bốn bước
Phát hiện (biết trang tồn tại) → Thu thập (đọc trang) → Lập chỉ mục (đưa vào kho) → Phân phát (hiện trong kết quả). Một trang kẹt ở bước nào thì không bao giờ đến được bước sau; Search Console cho bạn biết trang đang kẹt ở đâu. Ba việc dưới đây đi theo đúng thứ tự đó.
Việc 1: Mục “Trang” trong Lập chỉ mục: trang nào Google chưa đưa vào kho
Mở Lập chỉ mục → Trang. Có hai nhóm: đã lập chỉ mục (xanh) và chưa lập chỉ mục (xám). Nhìn hai thứ: số trang đã lập chỉ mục có gần bằng số trang thật của website không, và bảng “Lý do trang không được lập chỉ mục” có lý do nào mới xuất hiện tháng này không. Các lý do hay gặp và việc nên làm:
| Lý do Google ghi | Nghĩa là | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Đã phát hiện, hiện chưa được lập chỉ mục | Google biết trang nhưng chưa đọc, thường vì trang mới hoặc website còn ít uy tín | Thêm liên kết nội bộ tới trang từ trang chủ hoặc bài liên quan; bấm “Yêu cầu lập chỉ mục” trong Kiểm tra URL; chờ vài tuần |
| Đã thu thập, hiện chưa được lập chỉ mục | Google đã đọc nhưng thấy chưa đáng đưa vào kho: nội dung mỏng hoặc trùng | Viết thêm nội dung thật, gộp các trang na ná vào một trang |
| Bị loại trừ bởi thẻ “noindex” | Trang đang tự nói với Google “đừng đưa tôi vào” | Nếu là trang cần hiện (dịch vụ, bài viết): bỏ noindex; nếu là trang cảm ơn, giỏ hàng: đúng rồi, để yên |
| Trang có chuyển hướng / Trang thay thế có thẻ chuẩn | Trang này trỏ sang trang khác, Google chỉ giữ trang kia | Bình thường nếu đó là chủ đích (đường dẫn cũ → mới); kiểm tra trang đích đúng |
| Không tìm thấy (404) | Đường dẫn cũ còn được Google nhớ nhưng trang không còn | Chuyển hướng 301 về trang tương ứng; xem bài về bảng chuyển hướng khi đổi website |
| Bị chặn bởi robots.txt | Tệp robots cấm Google đọc | Mở tệp robots, bỏ dòng chặn nhầm; tắt mục “Ngăn công cụ tìm kiếm” trong cài đặt WordPress |
Nguyên tắc: không ép mọi trang phải được lập chỉ mục. Trang nào không cần hiện trên Google (cảm ơn, giỏ hàng, trang thử) thì để nguyên; trang nào cần hiện mà không được thì tìm nguyên nhân gốc, sửa, rồi bấm Xác thực để Google đọc lại. Chi tiết từng lý do có trong bài xử lý lỗi chưa lập chỉ mục.
Việc 2: Mục “Hiệu suất”: bài hiển thị nhiều nhưng ít người bấm
Mở Hiệu suất, chọn 3 tháng gần nhất, bật cả bốn ô: lượt nhấp, lượt hiển thị, tỉ lệ nhấp (CTR), vị trí trung bình. Chuyển sang thẻ Trang, sắp xếp theo lượt hiển thị từ cao xuống thấp. Bạn đang tìm những trang xuất hiện nhiều trên Google nhưng ít ai bấm vào; đó là chỗ sửa ít mà được nhiều.
- Hiển thị nhiều, vị trí tốt (dưới 10), tỉ lệ nhấp thấp: tiêu đề và mô tả chưa hấp dẫn, hoặc không khớp ý người tìm. Sửa tiêu đề và mô tả; thêm ảnh đại diện nếu chưa có.
- Hiển thị nhiều, vị trí 11–30: bài đang ở trang 2–3. Bấm vào trang đó, xem thẻ Cụm từ tìm kiếm để biết người ta gõ gì, rồi bổ sung đúng phần bài đang thiếu (một mục mới, một bảng, một ví dụ).
- Hiển thị ít, vị trí kém: bài không trúng nhu cầu nào. Hoặc viết lại từ đầu theo một cụm từ tìm kiếm cụ thể, hoặc gộp vào bài khác và chuyển hướng.
Sau khi sửa, cập nhật ngày sửa của bài và ghi lại ba con số của trang đó (hiển thị, nhấp, vị trí) để tháng sau so. Chỉ sửa hai đến ba bài mỗi tháng; sửa nhiều cùng lúc thì không biết việc nào có tác dụng.
Việc 3: Thẻ “Cụm từ tìm kiếm”: từ khoá đang lên và ý tưởng bài mới
Vẫn trong Hiệu suất, chuyển sang thẻ Cụm từ tìm kiếm, so 3 tháng này với 3 tháng trước (nút So sánh). Ba thứ đáng chú ý:
- Cụm từ mới xuất hiện với lượt hiển thị tăng: Google đang thử cho bạn hiện ở chủ đề đó. Nếu bạn chưa có bài riêng cho cụm từ ấy, đó là bài nên viết tháng tới.
- Tên thương hiệu của bạn: phải ở vị trí 1. Nếu không, tiêu đề trang chủ hoặc dữ liệu doanh nghiệp đang có vấn đề.
- Cụm từ có vị trí 4–10: gần trang nhất; thêm một đoạn trả lời thẳng câu hỏi đó vào bài tương ứng thường đủ để lên vài bậc.
Ghi lại thế nào để tháng sau so được
Một bảng tính, mỗi tháng một dòng: số trang đã lập chỉ mục, tổng lượt hiển thị, tổng lượt nhấp, vị trí trung bình, ba bài đã sửa và con số của chúng. Năm phút ghi, nhưng sau ba tháng bạn nhìn thấy xu hướng, và biết người làm SEO cho mình có đang làm thật hay không. Nếu bạn vừa đổi website, đọc thêm danh sách kiểm tra khi nhận bàn giao: mục tìm kiếm Google ở đó là những thứ phải đúng trước khi các con số này có ý nghĩa.
Tóm lại
- Mỗi tháng 20 phút: trang chưa lập chỉ mục → bài hiển thị nhiều ít bấm → cụm từ đang lên.
- Không ép mọi trang lên Google; sửa nguyên nhân gốc rồi bấm Xác thực.
- Mỗi tháng sửa hai đến ba bài, ghi số trước và sau để biết việc nào có tác dụng.